Beslenme ve Vücut Kokusu: Vücut Kokusunu Etkileyen Besinler

Kısa cevap: Evet, beslenme ve vücut kokusu arasında ölçülebilir bir bağ var. Kontrollü çalışmalarda kırmızı et ağırlıklı beslenen erkeklerin ter kokusu daha yoğun ve daha az hoş bulunmuş, meyve ve sebzeyi daha çok tüketenlerin kokusu ise daha çekici değerlendirilmiştir. Sarımsak, soğan ve alkol özellikle nefeste belirgin koku bırakabilir. Vücut kokusunu belirleyen asıl süreç ise terin cilt bakterileriyle etkileşimidir. Kalıcı ve yoğun bir koku değişikliği varsa diyetten önce hekime başvurmak gerekir. 

Hepimiz çekici görünmek, daha sağlıklı hissetmek ve iyi yaşlanmak isteriz. Ancak bu isteği çoğu zaman aynadaki görüntümüzle sınırlarız. Oysa ne yediğiniz, nasıl koktuğunuzu ve başkalarının sizi nasıl algıladığını da etkileyebilir. 

Bu yazıda beslenme ve vücut kokusu ilişkisini, vücut kokusunu etkileyen besinleri ve ter kokusunu önleyen besinler hakkında bilinenleri bulacaksınız. Su tüketiminin yerine ve hangi durumda önce hekime gitmeniz gerektiğine de değineceğiz. 

Beslenme ile Vücut Kokusu Arasındaki İlişki Nedir? 

Ter kendi başına neredeyse kokusuzdur. Koltuk altındaki ter bezlerinin salgısı ciltteki bakteriler tarafından parçalandığında bildiğimiz koku ortaya çıkar. Beslenme bu süreci birkaç yoldan etkiler. 

Yediklerinizin bir kısmı sindirilip kana geçer ve ter, nefes ya da idrarla atılır. Bağırsak bakterileri de bazı besinlerden yeni koku bileşikleri üretebilir. Yani vücudunuzdan yayılan kokunun bileşenleri kısmen tabağınızdan gelir. 

Avustralya’da yapılan bir çalışmada 43 erkekten 24 saat boyunca düz pamuklu tişört giymeleri istenmiş, bu sürede baharatlı yiyeceklerden uzak durmaları sağlanmıştır. Tişörtler dondurularak saklanmış, ardından kadın katılımcılara koklatılmıştır. Daha çok meyve ve sebze tüketen erkeklerin kokusu daha hoş ve çekici bulunmuştur (Zuniga ve ark., 2017). 

Aynı çalışmada rafine karbonhidrat tüketimi daha az hoş bir kokuyla ilişkili çıkmıştır. Dikkat çeken bir ayrıntı da et, yumurta ve tofu tüketiminin daha hoş kokuyla ilişkilendirilmesidir (Zuniga ve ark., 2017). Yani tablo “hayvansal protein kötüdür” kadar basit değildir. 

Vücut Kokusunun Kötüleşmesine Sebep Olabilecek Besinler 

Kötü kokuya sebep olan yiyecekler genellikle iki yoldan etki eder: kokulu bileşikleri vücuda taşırlar ya da terlemeyi artırırlar. Etkinin büyüklüğü kişiden kişiye değişir. 

Sarımsak, Soğan Ve Keskin Baharatlar

Sarımsak yedikten sonra ağızdaki kokunun bir kısmı ilk saatlerde azalır. Ancak allil metil sülfür adlı bileşik bağırsaktan emilir, kana geçer ve saatlerce nefesle atılır. Diş fırçalamak bu kokuyu engellemez (Suarez ve ark., 1999). 

Koltuk altı kokusunda tablo farklıdır. Bir dizi deneyde sarımsak yiyen erkeklerin koltuk altı kokusu daha hoş ve daha az yoğun bulunmuştur (Fialová ve ark., 2016). Yani sarımsak ve soğan daha çok nefesi etkiler. 

Acı biber gibi keskin baharatlar terlemeyi artırabilir. Baharatlı yiyecekler ve ter kokusu arasındaki ilişkinin büyük kısmı bu ek terlemeden kaynaklanıyor olabilir. 

Kırmızı Et Ve Hayvansal Proteinler

Çek araştırmacıların çalışmasında 17 erkek iki hafta etli, başka bir dönemde iki hafta etsiz beslenmiştir. Kadınlar etsiz dönemdeki kokuyu daha çekici, daha hoş ve daha az yoğun bulmuştur (Havlicek ve Lenochova, 2006). Örneklem küçüktür; bu sonuç kırmızı eti tamamen bırakmayı gerektirmez. 

Kırmızı et tüketimi ve vücut kokusu konusunda dengeyi kurmak için porsiyonu küçültebilir, haftanın bazı günlerinde balık, yumurta veya baklagile yer verebilirsiniz. Pratik seçenekler için kırmızı et için alternatifler yazımıza bakabilirsiniz. 

Alkol Ve Kafein

Alkolün bir kısmı nefes ve terle atılır; bu yüzden yoğun alkol tüketiminden sonra koku ertesi gün de hissedilebilir. Kafeinin bazı kişilerde terlemeyi artırdığı düşünülür. Alkol, kafein ve koku ilişkisini doğrudan ölçen güçlü çalışma azdır.  

Şarap ve bira gibi histaminden zengin içecekler, histamin intoleransı olan kişilerde yüz kızarması gibi belirtileri tetikleyebilir. 

İşlenmiş Paketli Gıdalar Ve Rafine Karbonhidratlar

Rafine karbonhidrat ağırlıklı beslenme daha az hoş bir vücut kokusuyla ilişkili bulunmuştur (Zuniga ve ark., 2017). Bu gözlemsel bir çalışmadır ve neden-sonuç ilişkisi kurmaz. Yine de paketli gıdaları azaltıp tabakta sebzeye yer açmak hem koku hem genel sağlık için mantıklı bir başlangıçtır. 

Kısaca özetlersek: 

Vücut Kokusunu Güzelleştirebilecek Besinler Nelerdir? 

Beslenme vücuda parfüm gibi koku eklemez; ama kokuyu kötüleştiren yükü azaltabilir. Vücudun güzel kokması için beslenme denince aşağıdaki besinler öne çıkar. 

Klorofil Zengini Yeşil Yapraklı Sebzeler

Klorofil ve koku azaltıcı gıdalar ilişkisi en çok bir klorofil türevi olan bakır klorofilin üzerinde çalışılmıştır. Balık kokusu sendromu (trimetilaminüri) olan hastalarda bakır klorofilin takviyesi idrardaki kokulu bileşiği azaltmıştır (Yamazaki ve ark., 2004). Bu sonuç, sağlıklı kişilerde ıspanak veya maydanoz yemenin aynı etkiyi yaptığı anlamına gelmez. 

Yine de ıspanak, roka, maydanoz ve semizotu lif ve antioksidan açısından zengindir. Deniz yosunu da klorofil içerir; ayrıntılar için deniz yosunu faydaları yazımıza göz atabilirsiniz.

Limon Ve Narenciye Türleri

Limon, portakal ve greyfurt C vitamini ve flavonoid içerir. Narenciyenin ter kokusunu doğrudan azalttığını gösteren kontrollü çalışma sınırlıdır. Meyve ve sebze tüketimi genel olarak daha hoş kokuyla ilişkili bulunduğu için (Zuniga ve ark., 2017) narenciye bu tabloya uyar. 

Yoğurt, Kefir Ve Probiyotik Besinler

Bağırsak sağlığı ve ter kokusu arasındaki bağ, bağırsak bakterilerinin bazı besinlerden koku bileşikleri üretmesinden gelir. Tam yağlı yoğurt ve kefir gibi fermente besinler bağırsak mikrobiyotasını destekleyebilir. Probiyotiklerin vücut kokusunu azalttığını gösteren doğrudan insan çalışması ise sınırlıdır.  

Sık şişkinlik ve gaz gibi sindirim yakınmalarınız varsa bağırsak dengesini etkileyen durumlardan biri olan candida hakkındaki yazımız da fikir verebilir. 

Meyve, Sebze Ve Antioksidan Besinler

Bugüne kadarki en tutarlı bulgu, meyve ve sebze tüketiminin daha hoş bir vücut kokusuyla ilişkili olmasıdır (Zuniga ve ark., 2017). Havuç, balkabağı, domates ve koyu yeşil yapraklılar karotenoid açısından zengindir. Bu gruptaki seçenekleri antioksidan besinler yazımızda bulabilirsiniz. 

Bol Su Tüketiminin Vücut Kokusu Üzerindeki Etkisi

Su, sindirimden ter üretimine kadar vücudun her işlevi için gereklidir. Ancak çok su içmenin ter kokusunu azalttığını gösteren kontrollü bir çalışma yoktur. 

Pratikte yeterli sıvı almak ağız kuruluğunu azaltır; ağız kuruluğu ise nefes kokusunu artırabilir. Gün boyunca düzenli su içmek ve açık sarı idrar rengini hedeflemek yeterli bir başlangıçtır. 

Beslenme Düzeltme ve Diyetisyen Desteği 

Diyetiniz yalnızca kan şekerinizi, kilonuzu veya kolesterolünüzü değil, çevrenizin sizi nasıl algıladığını da etkiler. Kendinize iyi bakmak; iyi görünmenin yanında iyi kokmak anlamına da gelir. 

Vücut kokusunu güzelleştirme amaçlı bir beslenme düzenlemesi kişiye özel olmalıdır. Hangi besinin sizi etkilediğini görmek için birkaç hafta beslenme ve koku günlüğü tutmak işe yarar. Kırmızı eti azaltmak, sebzeyi artırmak ve paketli gıdaları sınırlamak çoğu kişi için ilk adımdır. 

Klinikte vücut kokusu şikayetiyle gelen danışanlarda önce öğün düzenine ve tabaktaki sebze miktarına bakıyorum. 

Kişiye özel bir plan için diyetisyen danışmanlığı hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz

Hangi Durumda Önce Doktora Başvurmalısınız? 

Aşağıdaki durumlarda beslenme değişikliğinden önce hekime başvurun: 

• Balık, idrar veya çürük yumurta kokusunu andıran ve banyodan sonra da geçmeyen koku (Messenger ve ark., 2013) 

• Nefeste meyvemsi ya da aseton benzeri koku, özellikle aşırı susama ve sık idrara çıkmayla birlikte 

• Kısa sürede başlayan ve açıklanamayan aşırı terleme 

• Kilo kaybı, ateş veya gece terlemesiyle birlikte gelen koku değişikliği 

• Yeni başlanan bir ilaçtan sonra ortaya çıkan koku; ilaçla ilgili karar hekiminize aittir 

Bu belirtiler metabolik, hormonal veya enfeksiyona bağlı bir sorunun işareti olabilir.

Vücut Kokusu ve Beslenme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular 

Su İçmek Vücut Kokusunu Ve Ter Kokusunu Azaltır Mı?

Doğrudan azalttığına dair güçlü bir kanıt yok. Yeterli su içmek ağız kuruluğunu ve buna bağlı nefes kokusunu azaltabilir. Ter kokusu ise daha çok cilt bakterileri ve hijyenle ilgilidir. 

Hangi Gıdalar Vücutta Kalıcı Kötü Kokuya Sebep Olur?

Sağlıklı bir kişide besinlerin yol açtığı koku genellikle kalıcı değildir; besin vücuttan atıldıkça azalır. En sık sorumlu tutulanlar sarımsak, soğan, alkol ve kırmızı ettir. Kalıcı bir koku varsa altta yatan bir sağlık sorunu düşünülmeli ve hekime başvurulmalıdır. 

Sarımsak Ve Soğan Kokusu Vücuttan Nasıl Atılır?

Zamanla kendiliğinden atılır. Sarımsaktaki allil metil sülfür bağırsaktan emilip nefesle atıldığı için diş fırçalamak bu kokuyu tam gidermez (Suarez ve ark., 1999). Beklemek dışında kanıtlanmış hızlı bir yöntem bilinmemektedir. 

Baharatlı Yemekler Terleme Kokusunu Neden Değiştirir?

Çoğunlukla terlemeyi artırdıkları için. Acı biberdeki kapsaisin vücutta sıcaklık hissi yaratır ve terleme başlayabilir. Daha fazla ter, cilt bakterilerinin parçalayabileceği daha fazla madde demektir. 

Bağırsak Sağlığı Ve Sindirim Vücut Kokusunu Etkiler Mi?

Etkileyebilir. Bağırsak bakterileri bazı besinlerden koku bileşikleri üretir; balık kokusu sendromunda bu bileşik trimetilamindir (Messenger ve ark., 2013). Sağlıklı kişilerde probiyotiklerin kokuyu azalttığına dair doğrudan kanıt ise sınırlıdır. 

Kaynakça 

Fialová, J., Roberts, S. C., & Havlíček, J. (2016). Consumption of garlic positively affects hedonic perception of axillary body odour. Appetite, 97, 8–15. https://doi.org/10.1016/j.appet.2015.11.001 

Havlicek, J., & Lenochova, P. (2006). The effect of meat consumption on body odor attractiveness. Chemical Senses, 31(8), 747–752. https://doi.org/10.1093/chemse/bjl017 

Messenger, J., Clark, S., Massick, S., & Bechtel, M. (2013). A review of trimethylaminuria: (Fish odor syndrome). The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 6(11), 45–48. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3848652/ [DOĞRULANMADI: ilk yazar dışındaki yazar adları] 

Suarez, F., Springfield, J., Furne, J., & Levitt, M. (1999). Differentiation of mouth versus gut as site of origin of odoriferous breath gases after garlic ingestion. American Journal of Physiology-Gastrointestinal and Liver Physiology, 276(2), G425–G430. https://doi.org/10.1152/ajpgi.1999.276.2.G425 

Yamazaki, H., Fujieda, M., Togashi, M., Saito, T., Preti, G., Cashman, J. R., & Kamataki, T. (2004). Effects of the dietary supplements, activated charcoal and copper chlorophyllin, on urinary excretion of trimethylamine in Japanese trimethylaminuria patients. Life Sciences, 74(22), 2739–2747. https://doi.org/10.1016/j.lfs.2003.10.022 

Zuniga, A., Stevenson, R. J., Mahmut, M. K., & Stephen, I. D. (2017). Diet quality and the attractiveness of male body odor. Evolution and Human Behavior, 38(1), 136–143. https://doi.org/10.1016/j.evolhumbehav.2016.08.002